
Alcalá · Miejscowości Teneryfy
Alcalá: wioska rybacka na lawie
Jęzory lawy, które tysiące lat temu spłynęły do oceanu, guanczowskie usypisko muszli zwane „skarbonką”, kaplica Matki Bożej z Candelarii, saliny i droga, która dotarła tu dopiero w latach 30. XX wieku. Krótka historia wioski rybackiej na zachodnim wybrzeżu.
3 min czytania · 4 źródła · Aktualizacja październik 2026
Alcalá · Dreol, CC BY-SA 3.0
Alcalá leży na niskiej platformie czarnej lawy na zachodnim wybrzeżu Teneryfy, kilka kilometrów na północ od Playa San Juan, naprzeciwko La Gomery. To wioska rybackich domów, małego portu i kaplicy, dziś otoczona plantacjami bananów i dużymi hotelami. Jej udokumentowana historia jest krótka, ale skały, na których stoi, i muszle zostawione przez pierwszych przybyszów opowiadają o czasach znacznie dawniejszych.
Lawa i skałoczepy
Ten odcinek wybrzeża ukształtowały wulkany na długo przed tym, zanim ktokolwiek zamieszkał na Teneryfie. Koło Alcalá do oceanu dotarły dwa potoki lawy: jeden z Montaña Botija, między Guía de Isora a Chío, który kończy się tuż na południe od plaży, i drugi z Montaña de Chío, który kończy się między Alcalá a Playa San Juan. Oba mają po kilka tysięcy lat, są więc starsze od pierwszego zasiedlenia wyspy.1 Jęzory lawy wchodzące w ocean tworzą małe zatoczki i naturalne baseny skalne, wokół których rozłożyła się wioska.
Guanczowie przychodzili na ten brzeg łowić ryby i zbierać owoce morza. Na jednym z jęzorów lawy, około 20 metrów nad poziomem morza, archeolodzy opisali ponad czterystumetrowe conchero, usypisko muszli, zwane przez miejscowych La Caja del Dinero, „skarbonką”: kopiec skałoczepów, ślimaków z rodziny ozdobnicowatych (Trochidae) i innych mięczaków, przemieszanych z ceramiką Guanczów oraz odłupkami obsydianu i bazaltu. Takie same ślady znaleziono w pobliskim schronisku skalnym, częściowo zamkniętym kamiennym murkiem, z którego widać całe wybrzeże.1 Na wzgórzach La Tablada, nad Alcalá, rozrzucone na dużym obszarze skorupy naczyń i muszle oraz niewielka kamienna konstrukcja wskazują na punkt obserwacyjny, z którego pilnowano wybrzeża Alcalá i Varadero.1 Archeolodzy uważają nadmorskie stanowiska w Guía de Isora za sezonowe obozowiska pasterzy, zbieraczy owoców morza i rybaków.1

Kaplica i droga
Wioska, która po podboju wyrosła wokół zatoczki, pozostała rybacka.4 Jej kaplica jest poświęcona Matce Bożej z Candelarii. Historyczka sztuki María Jesús Riquelme opisała tam w latach 80. XX wieku dwie figury: anonimową, dziewiętnastowieczną, wzorowaną na zaginionym oryginale z Candelarii, przeniesioną wtedy do zakrystii, i większą figurę do ubierania, wykonaną w 1970 roku przez rzeźbiarza Ezequiela de Leóna, która stoi w niszy ołtarza głównego.2
Do Alcalá długo trudno było dotrzeć. Według miejscowego historyka Marcosa Brita drogę wzdłuż wybrzeża z Playa San Juan zbudowano dopiero na początku lat 30. XX wieku; prowadziła obok salin Fonsalía, tuż za Alcalá.3 Archeolodzy badający gminę też podkreślają, jak odcięta od świata była ta część wyspy, zanim w latach 30. powstały drogi.1

Dziś
Tarasy za Alcalá pokrywają dziś plantacje bananów, a na pobliskim wybrzeżu stanęły duże hotele. Wioska ma wciąż swój mały port i molo, z którego wypływają łodzie, a najbardziej znana jest z nadmorskich restauracji rybnych.4
Przypisy i źródła
- 1.A. Mederos Martín, G. Escribano Cobo i V. Valencia Afonso, „Grabados rupestres, espacios domésticos y prácticas funerarias en el municipio de Guía de Isora (Tenerife, Islas Canarias)”, Anuario de Estudios Atlánticos 72 (2025), 072-001 (stanowiska Conchero de Alcalá I, Alcalá II i La Tablada; potoki lawy Montaña Botija i Montaña de Chío, za Carracedo i in., 2008). revistas.grancanaria.com
- 2.M. J. Riquelme Pérez, La Virgen de Candelaria y sus santuarios, rozprawa doktorska, Universidad de La Laguna, 1988 (hasło katalogowe pustelni Candelaria w Alcalá). riull.ull.es
- 3.Miejscowy historyk M. Brito, „Playa de San Juan. Guía de Isora” (wpis na blogu, 18 grudnia 2020). marcosbritom.blogspot.com
- 4.Cabildo de Tenerife (Wonderful Tenerife), Descubre Guía de Isora, przewodnik turystyczny. wonderfultenerife.com
Co się teraz dzieje: Guía de Isora →
Fiesty, koncerty i wydarzenia z agendy urzędu gminy, aktualizowane codziennie.
Więcej miejscowości z serii

La Laguna · Miejscowości Teneryfy
San Cristóbal de La Laguna: miasto zaplanowane na czas pokoju

Garachico · Miejscowości Teneryfy
Garachico: port, który zabrał wulkan

Bajamar · Miejscowości Teneryfy
Bajamar i Punta del Hidalgo: wybrzeże La Laguny

Candelaria · Miejscowości Teneryfy
Candelaria: sanktuarium nad oceanem

Santa Cruz de Tenerife · Miejscowości Teneryfy
Santa Cruz: od obozu wojskowego do stolicy

La Orotava · Miejscowości Teneryfy
La Orotava: miasto wytyczone sznurem

Adeje · Miejscowości Teneryfy
Adeje: królestwo, twierdza i markizowie

La Caleta · Miejscowości Teneryfy
La Caleta: dawny port Adeje

Los Cristianos · Miejscowości Teneryfy
Los Cristianos: port południa

Las Galletas · Miejscowości Teneryfy
Las Galletas: sól, ryby i miasto-ogród

Playa de las Américas · Miejscowości Teneryfy
Playa de las Américas: kurort od zera

Callao Salvaje · Miejscowości Teneryfy
Callao Salvaje: kurort z dekretu

Playa Paraíso · Miejscowości Teneryfy
Playa Paraíso: raj na papierze

Guía de Isora · Miejscowości Teneryfy
Guía de Isora: od Teide po ocean

Playa San Juan · Miejscowości Teneryfy
Playa San Juan: port Guía de Isora

Puerto Santiago · Miejscowości Teneryfy
Puerto Santiago i Los Gigantes: życie pod klifami

El Médano · Miejscowości Teneryfy
El Médano: port pod czerwoną górą

Icod de los Vinos · Miejscowości Teneryfy
Icod de los Vinos: smocze drzewo i zatoczka San Marcos

Puerto de la Cruz · Miejscowości Teneryfy
Puerto de la Cruz: od portu wina do pierwszego kurortu

San Juan de la Rambla · Miejscowości Teneryfy
San Juan de la Rambla: wieś na polu lawy

Buenavista del Norte · Miejscowości Teneryfy
Buenavista del Norte: planowane miasteczko na krańcu wyspy


