
La Caleta · Miejscowości Teneryfy
La Caleta: dawny port Adeje
Zanim przyszły hotele, ta mała zatoczka była oknem Adeje na ocean: przystanią dla wina, smoły i porostu barwierskiego, miejscem odnalezienia figury Matki Bożej na brzegu, kotwicowiskiem angielskiego handlarza niewolników i celem piratów. Długa historia wioski rybackiej na Costa Adeje.
5 min czytania · 3 źródła · Aktualizacja październik 2026
La Caleta · Marc Ryckaert, CC BY-SA 4.0
La Caleta to dziś kilka uliczek białych domów i restauracji rybnych na północnym krańcu Costa Adeje. Jej nazwa znaczy po prostu „zatoczka”. Przez stulecia była czymś znacznie więcej: najbliższą przystanią dla miasteczka Adeje, portem dla łodzi z La Gomery, miejscem, które zapisało się w historii Atlantyku, i, jeśli miejscowe tradycje mają rację, miejscem świętym jeszcze przed podbojem.1
U ujścia wąwozu
Port Adeje nigdy nie był jedną zatoką, lecz łańcuchem małych kotwicowisk na kilku kilometrach wybrzeża, od ujścia wąwozu schodzącego z miasteczka (Barranco del Infierno, zwanego też del Agua albo „rzeką Adeje”) po zatoczkę znaną dziś jako El Puertito. Inżynier Leonardo Torriani nazwał zachodnią część na swojej mapie z 1592 roku Caletta Ramada, a w XVIII wieku była to „zatoczka albo port La Enramada”, z salinami należącymi do niejakiego Franqui, które w 1788 roku były już w ruinie.1 Przyciągał tu całoroczny strumień w wąwozie: na suchym poza tym wybrzeżu statki mogły nabrać słodkiej wody.1
Był to czynny port od pierwszych lat po podboju. Akta notarialne z lat 20. XVI wieku pokazują wino wysyłane z „rzeki Adeje” na La Palmę i do Santa Cruz oraz umowy na zbieranie orseli, porostu do wyrobu purpurowego barwnika, z dostawą do zatoczki San Juan albo do portu Adeje. W 1523 roku rada wyspy postawiła tam dwóch strażników.1 Zimą było to słabe kotwicowisko, otwarte na południowy zachód, ale żeglarz George Glas, piszący w latach 60. XVIII wieku, odnotował, że łodzie z La Gomery przypływały do Adeje po drewno sosnowe, łatwiej tu dostępne niż w lasach ich własnej wyspy.1
Matka Boża z oceanu
La Caleta ma własną wersję historii opowiadanej w Candelarii. W 1594 roku dominikanin Alonso de Espinosa napisał, że rybacy z La Orotavy znaleźli w zatoczce w Adeje figurę Matki Bożej z Dzieciątkiem, załadowali ją na łódź i próbowali popłynąć do domu, aż sztormy zmusiły ich do zawinięcia do Garachico, gdzie mieszkańcy zabrali wizerunek do swojego kościoła.1 Świadkowie przesłuchani w 1746 roku do księgi cudów zamówionej przez markizę Adeje umieścili znalezisko w miejscu zwanym El Humilladero, „na początku podbojów”, i pamiętali, jak mieszkańcy Adeje opłakiwali swoją utraconą Matkę Bożą.1 Później, w pierwszej połowie XVI wieku, na brzegu pojawiła się druga figura, Matka Boża Wcielenia. Zbudowano dla niego na brzegu pustelnię, którą świadkowie z 1746 roku nazwali pierwszą parafią południa wyspy; Pedro de Ponte, pan Adeje, przebudował ją w 1558 roku.1
Archeolodzy Alfredo Mederos i Gabriel Escribano sugerują, że obie historie mogą przechowywać pamięć o starszym kulcie na tym samym brzegu. Nazwa Ramada, „okryta gałęziami”, i pobliskie miejsce zwane El Bailadero, „miejsce tańca”, przypominają im obrzędy wywoływania deszczu, opisywane u dawnych Kanaryjczyków, podczas których procesje niosły gałęzie do oceanu. To interpretacja, a nie udowodniony fakt, ale na płaskim terenie nad schronieniem El Humilladero znaleźli ceramikę Guanczów.1

Hawkins i piraci
Najsłynniejszy gość zatoczki przybył pod koniec 1562 roku. Angielski żeglarz John Hawkins, we współpracy z Pedrem de Ponte, uczynił port Adeje pierwszym przystankiem swojej pierwszej wyprawy niewolniczej, biorąc wodę, wino i pilota dostarczonego przez Pontego; wrócił w 1564 roku i zatrzymał się w Casa Fuerte w miasteczku.1 Inni goście przynosili strach zamiast handlu. W lipcu 1586 roku od trzydziestu siedmiu do czterdziestu angielskich piratów wylądowało ze statku zakotwiczonego w zatoczce, zniszczyło wizerunki w pustelni Wcielenia, wywiozło jej ołtarz i włamało się do cukrowni Pontego. Milicja Adeje dopadła ich w drodze powrotnej do łodzi i zabiła osiemnastu. Jeden młody jeniec, ranny w głowę i zagubiony w wąwozie, który do dziś nosi nazwę Barranco del Inglés, został skazany przez Inkwizycję na galery.1
W obawie przed takimi napadami Pedro de Ponte przeniósł już wizerunek Wcielenia do kościoła parafialnego w miasteczku, gdzieś między 1558 rokiem a swoją śmiercią w 1583 roku. Przez stulecia zanoszono go w procesji z powrotem do pierwszego domu, zwłaszcza by modlić się o deszcz; zwyczaj zanikł na początku XX wieku i odrodził się w 1978 roku. Pod koniec XVIII wieku nadmorska pustelnia była poświęcona świętemu Sebastianowi, patronowi chroniącemu przed zarazą i niebezpieczeństwami przychodzącymi z oceanu.1 Jeszcze w styczniu 1746 roku dwa angielskie okręty przez popołudnie i noc ostrzeliwały wybrzeże, próbując zająć statek z pszenicą zakotwiczony w Los Cristianos; dwa wystrzały armatnie z Casa Fuerte zwołały około 600 milicjantów i nikt nie został ranny.1

Rybacy, wielbłądy i parowce
Przez większość historii przy zatoczce mieszkało bardzo niewiele osób. W 1573 roku odnotowano „mieszkańca portu Adeje”, ale w połowie XIX wieku były tu tylko trzy chaty, zamieszkane przez część roku. Relacja z 1906 roku opisywała port jako złe kotwicowisko, z którego wysyłano zboża, tytoń, banany, pomidory i trzcinę cukrową, zwożone tu na wielbłądach. Jego żeglarze, razem z tymi z Playa San Juan, uchodzili za najlepszych na łodziach przybrzeżnych. Od 1911 roku regularna linia parowców z Las Palmas i Santa Cruz na La Gomerę zawijała do Adeje dwa razy w miesiącu w drodze tam i dwa razy w drodze powrotnej.1
Od bananów do Costa Adeje
Ziemię za zatoczką pocięto tarasami pod banany. Część tych tarasów jest dziś porzucona, inne stały się polem golfowym, a klify i jaskinie między La Caletą a El Puertito są chronione jako obszar o znaczeniu naukowym.1 Badania archeologiczne z 2004 roku znalazły na tym odcinku jedenaście stanowisk, od kręgów chat na cyplach nad La Caletą po rozrzucone fragmenty obsydianu i ceramiki, które leżą dziś w ogrodach hoteli zbudowanych u wylotu wąwozu.1,2 Sama turystyczna miejscowość La Caleta ukształtowała się w latach 90., gdy Fañabé i La Caleta dołączyły do starszych kurortów Adeje i Arony.3

Przypisy i źródła
- 1.A. Mederos Martín i G. Escribano Cobo, „Prospección arqueológica de La Caleta de Adeje (Tenerife, Islas Canarias)”, Revista de Historia Canaria 198 (2016), s. 177-229. Wykorzystuje mapę Torrianiego, akta notarialne z lat 20. XVI wieku, protokoły rady wyspy, Glasa (1764), Espinosę (1594), księgę cudów Matki Bożej Wcielenia z 1746 roku i historię napadów pirackich Rumeu de Armasa. riull.ull.es
- 2.A. Mederos Martín, G. Escribano Cobo i V. Valencia Afonso, „Hábitat aborigen y grabados rupestres en el municipio de Adeje (Tenerife, islas Canarias). (I). Historia de la investigación”, Anuario de Estudios Atlánticos 70 (2024), 070-001. revistas.grancanaria.com
- 3.C. García-Blanco Chávez, „Turismo y territorio. La transformación del sur de Tenerife (1960-2018)”, Territorios en Formación 23 (2025), DOI 10.20868/tf.2025.23.5625. polired.upm.es
Co się teraz dzieje: Adeje →
Fiesty, koncerty i wydarzenia z agendy urzędu gminy, aktualizowane codziennie.
Więcej miejscowości z serii

La Laguna · Miejscowości Teneryfy
San Cristóbal de La Laguna: miasto zaplanowane na czas pokoju

Garachico · Miejscowości Teneryfy
Garachico: port, który zabrał wulkan

Bajamar · Miejscowości Teneryfy
Bajamar i Punta del Hidalgo: wybrzeże La Laguny

Candelaria · Miejscowości Teneryfy
Candelaria: sanktuarium nad oceanem

Santa Cruz de Tenerife · Miejscowości Teneryfy
Santa Cruz: od obozu wojskowego do stolicy

La Orotava · Miejscowości Teneryfy
La Orotava: miasto wytyczone sznurem

Adeje · Miejscowości Teneryfy
Adeje: królestwo, twierdza i markizowie

Los Cristianos · Miejscowości Teneryfy
Los Cristianos: port południa

Las Galletas · Miejscowości Teneryfy
Las Galletas: sól, ryby i miasto-ogród

Playa de las Américas · Miejscowości Teneryfy
Playa de las Américas: kurort od zera

Callao Salvaje · Miejscowości Teneryfy
Callao Salvaje: kurort z dekretu

Playa Paraíso · Miejscowości Teneryfy
Playa Paraíso: raj na papierze

Guía de Isora · Miejscowości Teneryfy
Guía de Isora: od Teide po ocean

Playa San Juan · Miejscowości Teneryfy
Playa San Juan: port Guía de Isora

Alcalá · Miejscowości Teneryfy
Alcalá: wioska rybacka na lawie

Puerto Santiago · Miejscowości Teneryfy
Puerto Santiago i Los Gigantes: życie pod klifami

El Médano · Miejscowości Teneryfy
El Médano: port pod czerwoną górą

Icod de los Vinos · Miejscowości Teneryfy
Icod de los Vinos: smocze drzewo i zatoczka San Marcos

Puerto de la Cruz · Miejscowości Teneryfy
Puerto de la Cruz: od portu wina do pierwszego kurortu

San Juan de la Rambla · Miejscowości Teneryfy
San Juan de la Rambla: wieś na polu lawy

Buenavista del Norte · Miejscowości Teneryfy
Buenavista del Norte: planowane miasteczko na krańcu wyspy


