
Playa de las Américas · Miejscowości Teneryfy
Playa de las Américas: kurort od zera
Suche wybrzeże pól pomidorów i rytów Guanczów na granicy dwóch gmin, kataloński przedsiębiorca, który w 1965 roku zobaczył w nim kurort, pięć tysięcy palm i hotel z basenami Césara Manrique. Jak wymyślono Playa de las Américas.
4 min czytania · 10 źródeł · Aktualizacja październik 2026
Playa de las Américas · Wouter Hagens, CC BY-SA 4.0
Playa de las Américas to przeciwieństwo starych miast Teneryfy. Nie ma legendy założycielskiej, kościoła parafialnego w centrum ani dawnej nazwy: zaplanowano ją na papierze w latach 60., na ziemi, na której do tej pory rosły pomidory albo nic. A jednak grunt, na którym stoi, ma długą historię, a sposób, w jaki ją zbudowano, wiele mówi o tym, jak w ciągu jednego pokolenia zmieniło się południe wyspy.
Wąwóz graniczny
Kurort rozciąga się po obu stronach Barranco del Rey, który w najniższym odcinku nazywa się Barranco de Troya i uchodzi do oceanu przy plaży o tej samej nazwie. Dziś wąwóz wyznacza granicę między gminami Arona i Adeje. Niektórzy historycy uważają, że już przed podbojem był granicą między królestwami Guanczów Abona i Adeje, choć archeolodzy Alfredo Mederos i Gabriel Escribano umieszczają tę granicę dalej na wschód.1 Brzegi wąwozu pokrywają ryty naskalne: w jego chronionym obszarze jest sześć zespołów archeologicznych i kilkanaście paneli rytów w La Rajona, a na pobliskich zboczach, w Las Toscas, rozległa sieć kanalików i czarek wyciętych w pumeksie, być może największe stanowisko tego rodzaju na wyspie.2 Wąwóz i pobliską Caldera del Rey, „Krater Króla”, tradycja wiąże z Ichasaguą, zbuntowanym menceyem obwołanym w Adeje w 1502 roku, który miał tu zginąć.1

Samo wybrzeże jest młode i nagie. Na Playa del Bunker brzeg zachował wyniesioną kopalną plażę i pozostałości dawnego systemu wydm, chronione jako stanowisko paleontologiczne.2,3 Przez stulecia ziemia była suchym pastwiskiem, a później, dzięki nawadnianiu, ziemią uprawną. W XIX wieku duża jej część zmieniła właścicieli, gdy dawne władztwa wyprzedawały majątki, a w XX wieku rodziny takie jak Domínguez Alfonso z Arony posiadały jej rozległe połacie i rządziły gminą.6 Woda doprowadzona przez Canal del Sur w latach 40. zamieniła część z niej w pola pomidorów.6
Ktoś zobaczył tu kurort
Historia kurortu, tak jak opowiedział ją teneryfski dziennik Diario de Avisos, zaczyna się w 1965 roku, gdy na wyspę przyjechał kataloński przedsiębiorca Rafael Puig Llivina z synem Santiagiem Puigiem. Zachęceni przez bankierów z Barcelony i miejscowych wspólników, wśród nich budowniczego Luisa Díaza de Losadę i właściciela ziemskiego Antonia Domíngueza Alfonso, zobaczyli miasteczko wakacyjne tam, gdzie były tylko zarośla i pola. Spółkę Playa de Las Américas S.A. założono w czerwcu 1966 roku i zaczęła ona kłaść wodociągi, oświetlenie uliczne, linie telefoniczne i drogi oraz sadzić około 5000 palm sprowadzonych z Elche.8 Architekci pracujący nad Ten Bel, kilka kilometrów na wschód, wspominali później, że Playa de las Américas zaczęła powstawać cztery albo pięć lat po ich projekcie.7

Ówczesne przepisy planistyczne to ułatwiały. Plan ogólny Arony z 1966 roku udostępnił pod zabudowę całą gminę, a w Adeje okólnik prowincjonalnej komisji planowania z 1968 roku dopuszczał plany turystyczne na wiejskich posiadłościach bez planu ogólnego; dwie pierwsze fazy planu specjalnego dla Playa de las Américas, po stronie Adeje, zatwierdzono w tym samym roku.4,8 Relacja prasowa wymienia pierwsze kompleksy apartamentowe: Acapulco, Copacabana, Viña del Mar, Bungamérica, Troya i Paraíso del Sol.8
Pierwsze hotele
Pierwszy wielki hotel, Gran Tinerfe, otwarto w 1972 roku: 360 pokoi, cztery gwiazdki i dwa baseny w kształcie jezior zaprojektowane przez artystę z Lanzarote, Césara Manrique; kilka miesięcy później odwiedzili go książę Juan Carlos i księżna Zofia z dziećmi. W 1973 roku powstał Troya, a w 1974 roku Europe.8,9 Geograf Víctor Martín Martín wskazał dwa krótkie boomy budowlane, w latach 1969-1973 i 1986-1989, jako okresy, w których zbudowano większość kurortów południa.5

Prawdziwym motorem kurortu był transport. Autostradę południową ukończono w 1975 roku, a lotnisko Reina Sofía, czyli Tenerife Sur, otwarto w 1978 roku, rok po katastrofie lotniczej na Los Rodeos na północy.10 Resztę zrobiły loty czarterowe z północnej Europy. W latach 90. nadmorski pas Arony, od Las Américas po Los Cristianos, był centrum gospodarki turystycznej wyspy, a w kolejnej dekadzie gminie niemal zabrakło ziemi pod nowe hotele.4
Miasto bez przeszłości?
Playa de las Américas często opisuje się jako miejsce bez historii i w pewnym sensie to prawda: nikt tu nie mieszkał, zanim przyszli deweloperzy. Ale samo to miejsce jest dokumentem historycznym. Jego siatka bloków apartamentowych, pole golfowe na dawnej ziemi uprawnej i aleje palmowe zapisują moment, w którym południe Teneryfy zamieniło pomidory na turystów, i w którym, jak przekonuje badaczka urbanistyki Cristina García-Blanco, planowanie na wyspie działało na rzecz ekspansji, a nie umiaru.4 Pod hotelami i nocnym życiem ryte skały Barranco del Rey wciąż tam są.2
Przypisy i źródła
- 1.A. Mederos Martín i G. Escribano Cobo, „Prospección arqueológica de La Caleta de Adeje (Tenerife, Islas Canarias)”, Revista de Historia Canaria 198 (2016), s. 177-229 (granice menceyato Adeje i bunt z 1502 roku). riull.ull.es
- 2.Cabildo de Tenerife, Patrimonio Histórico de Tenerife. Catálogo de Bienes de Interés Cultural, 2018 (hasła Barranco del Rey, Las Toscas i Playa del Bunker). tenerife.es
- 3.INVOLCAN, Geoturismo urbano de Tenerife: Arona-Adeje costa, 2019. tfgeoturismo.involcan.org
- 4.C. García-Blanco Chávez, „Turismo y territorio. La transformación del sur de Tenerife (1960-2018)”, Territorios en Formación 23 (2025), DOI 10.20868/tf.2025.23.5625. polired.upm.es
- 5.V. O. Martín Martín, „Tenerife: coyuntura económica y transformación espacial en una isla turística”, Cuadernos de Turismo 3 (1999), s. 69-91. revistas.um.es
- 6.M. M. Chinea Oliva, „Las bases sociales del poder local. Algunos apuntes para su estudio en Arona (sur de Tenerife), 1900-1936”, XIV Coloquio de Historia Canario-Americana (2000). revistas.grancanaria.com
- 7.Materia contemporánea. Javier Díaz-Llanos y Vicente Saavedra. 50 años de arquitectura, katalog wystawy, TEA Tenerife Espacio de las Artes (wywiad z architektami). teatenerife.es
- 8.Prasa: J. C. Mateu, „Medio siglo del primer hotel en Playa de Las Américas”, Diario de Avisos, 9 lipca 2022. diariodeavisos.elespanol.com
- 9.Prasa: „El Gran Tinerfe: así nació el primer gran hotel en Playa de las Américas”, Diario de Avisos, 9 stycznia 2026. diariodeavisos.elespanol.com
- 10.Artykuł publicystyczny: I. Vasallo, „Historia y desarrollo del turismo en el sur de Tenerife”, Tourinews, 27 września 2021. tourinews.es
Co się teraz dzieje: Arona →
Fiesty, koncerty i wydarzenia z agendy urzędu gminy, aktualizowane codziennie.
Więcej miejscowości z serii

La Laguna · Miejscowości Teneryfy
San Cristóbal de La Laguna: miasto zaplanowane na czas pokoju

Garachico · Miejscowości Teneryfy
Garachico: port, który zabrał wulkan

Bajamar · Miejscowości Teneryfy
Bajamar i Punta del Hidalgo: wybrzeże La Laguny

Candelaria · Miejscowości Teneryfy
Candelaria: sanktuarium nad oceanem

Santa Cruz de Tenerife · Miejscowości Teneryfy
Santa Cruz: od obozu wojskowego do stolicy

La Orotava · Miejscowości Teneryfy
La Orotava: miasto wytyczone sznurem

Adeje · Miejscowości Teneryfy
Adeje: królestwo, twierdza i markizowie

La Caleta · Miejscowości Teneryfy
La Caleta: dawny port Adeje

Los Cristianos · Miejscowości Teneryfy
Los Cristianos: port południa

Las Galletas · Miejscowości Teneryfy
Las Galletas: sól, ryby i miasto-ogród

Callao Salvaje · Miejscowości Teneryfy
Callao Salvaje: kurort z dekretu

Playa Paraíso · Miejscowości Teneryfy
Playa Paraíso: raj na papierze

Guía de Isora · Miejscowości Teneryfy
Guía de Isora: od Teide po ocean

Playa San Juan · Miejscowości Teneryfy
Playa San Juan: port Guía de Isora

Alcalá · Miejscowości Teneryfy
Alcalá: wioska rybacka na lawie

Puerto Santiago · Miejscowości Teneryfy
Puerto Santiago i Los Gigantes: życie pod klifami

El Médano · Miejscowości Teneryfy
El Médano: port pod czerwoną górą

Icod de los Vinos · Miejscowości Teneryfy
Icod de los Vinos: smocze drzewo i zatoczka San Marcos

Puerto de la Cruz · Miejscowości Teneryfy
Puerto de la Cruz: od portu wina do pierwszego kurortu

San Juan de la Rambla · Miejscowości Teneryfy
San Juan de la Rambla: wieś na polu lawy

Buenavista del Norte · Miejscowości Teneryfy
Buenavista del Norte: planowane miasteczko na krańcu wyspy


